Vandaag deel 3 in mijn speurtocht naar een nieuw verhaal. wat recht doet aan de uniekheid van de mens ten opzichte van de steeds slimmer wordende computer. Een verhaal wat past als we het moment van singularity bereiken. 

Singularity, wat is dat eigenlijk? Singularity is een moment in de tijd, waarop ontwikkelingen zorgen voor een enorme shift, die blijvende impact heeft op het leven van alledag. Je gaat dan bij wijze van spreken over naar een nieuw tijdperk. Het is een moment wanneer de generatie van voor de shift zich niet kan voorstellen hoe het erna aan toe gaat. En de generatie van na de shift zich niet kan voorstellen hoe het leven daarvoor was. Singularity is dus niet iets nieuws. We hebben die momenten al eerder gekend. Bijvoorbeeld de komst van electriciteit en van internet. Het verschil is wel, dat deze shifts steeds dichter op elkaar komen te liggen, doordat ontwikkelingen exponentieel sneller gaan. Dus binnen één generatie gaan we al van de shift van internet, straks over naar de volgende: het moment dat de intelligentie van computers de intelligentie van de mens overstijgt: The Intelligence Revolution.

Artificial Intelligence is ‘hot’. Finland neemt het voortouw in creëren van bewustwording, door het aanbieden van een open online course: Elements of AI. Gisteren maakte Duitsland bekent 3 miljard vrij te maken voor de ontwikkeling van AI. Om niet te ver achter te lopen bij landen zoals China en de VS. Het is een soort ratrace. We moeten er iets mee. En dus popt er overal vanalles op. Het idee van Finland vind ik overigens heel sterk. De online course – inhoudelijk goed, maar qua vorm behoorlijk saai – is een mooi begin om iedereen eenzelfde startpunt te geven. Een gezamenlijke definitie over wat het is en wat het niet is. Om vandaaruit bewust te worden van de impact ervan. Het helpt om niet heel onbeholpen te worden geconfronteerd met een nieuwe realiteit. 

Superintelligence; waar blijft de mens? Ok, deze nieuwe tijd draait om superintelligentie. Zijn we als mens dan afgeserveerd? Gelukkig niet. Want als je dieper kijkt naar intelligentie zijn er vlakken waar de computer straks sterker in is, maar zijn er gelukkig heel wat domeinen, waar we al als mens onverslaanbaar blijven.

Ik hoorde voor het eerst over het concept Meervoudige Intelligentie toen ik een opdracht deed in de kinderopvang. Het is een model wat in 1983 werd geïntroduceerd door de Amerikaanse psycholoog Howard Gardner. Overigens is er geen wetenschappelijk fundament. Voor Gardner was het model geen doel, maar een middel om te kijken naar de verschillende kwaliteiten van het kind, om zo ontwikkeling op breed vlak te stimuleren. Vanuit die optiek helpt het ook in onze context. Want je ziet dat we als mens verschillende kwaliteiten hebben, en in vergelijking met de computer, valt meteen op, waar we onderscheidend kunnen blijven. 

Dit zijn de 8 verschillende intelligenties:

  • Verbaal-linguïstisch: gevoelig voor taal, goed in spreken/luisteren/lezen, functioneel taalgebruik, goed in grammatica.
  • Muzikaal-ritmisch: gevoelig voor geluid, toonhoogte en ritmevast, koppeling van emotie en geluid, goed geheugen voor muziek.
  • Intrapersoonlijk: zelfkennis, nadenken over eigen handelen, aanpassingsvermogen, persoonlijk ontwikkelen.
  • Interpersoonlijk: begrijpen van anderen, gevoelig voor stemming van anderen, in staat anderen te motiveren, sterk vermogen tot empathie.
  • Lichamelijk-kinesthetisch: sterk besef van eigen lichaam, sterke motorische beheersing, behoefte aan beweging, leren door te doen.
  • Visueel-ruimtelijk: goed geheugen voor beelden, leren door te kijken, sterk ontwikkeld topografisch gevoel, goed in staat emoties en ervaringen te visualiseren.
  • Logisch-Mathematisch: logisch nadenken, abstractie, onderzoekend, motivatie om de fysieke wereld te verklaren.
  • Naturalistisch-ecologisch: belangstelling voor de natuur, observatie en herkenning, verzamelen en ordenen, omgang met planten en dieren

Van alle 8 is er precies één die overlapt met het domein van de computer. In sommige domeinen zal AI zeker een rol spelen, maar er zijn ook veel verschillende die echt uniek zijn voor de mens. Met name interpersoonlijk & intrapersoonlijk.

Artificial Intelligence versus Multiple Intelligence

Een andere manier van kijken naar intelligentie. The Intelligence Revolution is dus niet het moment waarop we niet meer meespelen in het intelligentie domein, maar het moment waarop het nodig is om onderscheidend te zijn op de intelligentie vlakken waar de computer geen – of alleen een ondersteunende – rol speelt. Door op deze manier naar dingen te kijken, komen we ook weer terug bij de indeling van kennisniveaus die ik in het eerste artikel deelde: Verbeelding, Rede en Intuïtie. Waar AI een dominante rol speelt in de Rede, zijn we als mens nog steeds aan zet bij Verbeelding en Intuïtie.

En zo zal ook ‘Cogito ergo sum’ (‘Ik denk dus ik besta’) van René Descartes, niet meer geschikt als duiding van de mens in dit nieuwe tijdperk. In het nieuwe verhaal moeten we tot een andere conclusie komen.