{"id":2230,"date":"2026-01-09T12:42:48","date_gmt":"2026-01-09T11:42:48","guid":{"rendered":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/?p=2230"},"modified":"2026-01-19T13:49:20","modified_gmt":"2026-01-19T12:49:20","slug":"ai-als-mens-of-de-mens-als-machine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/","title":{"rendered":"AI als mens of de mens als machine?"},"content":{"rendered":"\n

Mijn interesse in AI werd flink aangewakkerd toen ik jaren terug een boekje vond met de titel \u2018To be a machine\u2019<\/em>. Een boekje van onderzoeksjournalist Mark O\u2019Connell. Gefascineerd las ik over zijn ontmoetingen met allerlei mensen die probeerden om onze menselijke kwaliteiten met machines te reproduceren. Over cyborgs, over cryonisme (het invriezen van mensen) en natuurlijk over AI. Overigens lang voordat AI het gesprek van de dag werd. Het boekje werd in 2017 uitgegeven.<\/p>\n\n\n\n

Het beeld van de mens als machine en de machine als mens loopt als een rode draad door onze huidige kijk op AI. Vragen zoals \u2018neemt AI het van de mens over?\u2019 hoor ik met regelmaat. Die vergelijking kun je plaatsen in een historisch perspectief.<\/p>\n\n\n\n

Van techfilosoof Alix R\u00fcbsaam leerde ik namelijk dat we ons als mens altijd vergelijken met de toonaangevende technologie van onze tijd. Voor ons is dat een computer of een robot. Die vergelijking zien we terug in onze taal. We gebruiken allerlei woorden die eigenlijk horen bij een computer, maar die we betrekken op onszelf. Let maar eens op. We hebben het over hoe we \u2018geconfigureerd\u2019 zijn. We gaan onszelf \u2018resetten\u2019. We moeten iets \u2018processen\u2019, en hebben het over hoe we \u2018geprogrammeerd\u2019 zijn.<\/p>\n\n\n\n

Die vergelijking lijkt onschuldig; zelfs grappig. Maar wat als we het te ver doortrekken. Dat we dat beeld van een \u2018machine\u2019 ook projecteren op hoe we onszelf als mens beschouwen?<\/p>\n\n\n\n

De prestatiemaatschappij<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Na wat research ontdekte ik dat we het al een poos hebben over de prestatiemaatschappij. We zijn ge\u00ebvolueerd, want daarvoor spraken we over de commandomaatschappij, waar we veel respect hadden voor autoriteit en gezag. In de prestatiemaatschappij hebben we vooral veel respect voor prestaties. Een hoge opleiding, geweldige sportresultaten, een goede carri\u00e8re, veel geld op de bank, een groot huis, hoge waardering van klanten.<\/p>\n\n\n\n

In feite zijn we alles gaan meten. IQ, citoscore, KPI\u2019s en NPS. Scores die altijd omhoog moeten. Met hard werken in de prestatiemaatschappij worden we steeds beter. Elke dag weer meer en beter dan vandaag. De mens als machine.<\/p>\n\n\n\n

Maar ja, we zijn geen machine.<\/p>\n\n\n\n

De effecten van die prestatiemaatschappij ervaren we inmiddels ook. Een duidelijke graadmeter zijn burn-outs. Echt een verschijnsel gekoppeld aan de druk om te presteren. Meer en meer mensen hebben er last van. Zelfs scholieren en studenten. 19 % van de werknemers heeft werkgerelateerde burn-outklachten. Dat zijn 1,6 miljoen mensen. Krapte op de arbeidsmarkt, toenemend verzuim, afname van werkgeluk. Allemaal ontwikkelingen die de verkeerde kant op gaan, en direct verbonden zijn met de prestatiemaatschappij.<\/p>\n\n\n\n

De rol van AI<\/h3>\n\n\n\n

En nu is er AI. In plaats van te vragen \u2018neemt AI het van de mens over\u2019 is er eigenlijk iets heel moois aan de hand. Want met AI hebben we in feite een geweldige prestatiemachine gemaakt! Wat als we dat prestatiegebeuren gaan uitbesteden aan AI \u2013 en onszelf als mens weer als mens gaan zien?<\/p>\n\n\n\n

Loskomen van de onbewuste neiging om onszelf te vergelijken met de machine, en bewust worden van onze uniekheid als mens. Want als je mij vraagt wat ons als mens bijzonder maakt, dan is dat niet ons vermogen om te presteren, maar ons vermogen \u2013 en onze behoefte \u2013 om te verbinden. Met jezelf, met een ander en met alles wat er is. Dat noem ik \u201cHomo Conexus\u201d, meer daarover in een andere blog.<\/p>\n\n\n\n

Een uitnodiging<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Voor nu wil ik je uitnodigen om te reflecteren op hoe jij naar jezelf kijkt. Zit je nog in de hoek van mens = machine? Dan is dit misschien een mooi moment om daar wat lucht in te laten komen.<\/p>\n\n\n\n

Wat gebeurt er als je niet alles ziet als een prestatie die omhoog moet, maar als een kans om te verbinden? Met wie je bent. Met de mensen om je heen. En met het grotere geheel waar we allemaal deel van uitmaken.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mijn interesse in AI werd flink aangewakkerd toen ik jaren terug een boekje vond met de titel \u2018To be a machine\u2019. Een boekje van onderzoeksjournalist Mark O\u2019Connell. Gefascineerd las ik over zijn ontmoetingen met allerlei mensen die probeerden om onze menselijke kwaliteiten met machines te reproduceren. Over cyborgs, over cryonisme (het invriezen van mensen) en […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-2230","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ne"],"acf":[],"yoast_head":"\nAI als mens of de mens als machine? - Margot van Brakel – perspectief op mens & AI<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"AI als mens of de mens als machine? - Margot van Brakel – perspectief op mens & AI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mijn interesse in AI werd flink aangewakkerd toen ik jaren terug een boekje vond met de titel \u2018To be a machine\u2019. Een boekje van onderzoeksjournalist Mark O\u2019Connell. Gefascineerd las ik over zijn ontmoetingen met allerlei mensen die probeerden om onze menselijke kwaliteiten met machines te reproduceren. Over cyborgs, over cryonisme (het invriezen van mensen) en […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Margot van Brakel – perspectief op mens & AI\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-09T11:42:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-19T12:49:20+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Margot\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Margot\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/\"},\"author\":{\"name\":\"Margot\",\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#\/schema\/person\/e1514689b7d0802459364ca0813bf2c9\"},\"headline\":\"AI als mens of de mens als machine?\",\"datePublished\":\"2026-01-09T11:42:48+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-19T12:49:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/\"},\"wordCount\":637,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#\/schema\/person\/e1514689b7d0802459364ca0813bf2c9\"},\"articleSection\":[\"NE\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/\",\"url\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/\",\"name\":\"AI als mens of de mens als machine? - Margot van Brakel – perspectief op mens & AI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-01-09T11:42:48+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-19T12:49:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"AI als mens of de mens als machine?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/\",\"name\":\"Margot van Brakel \u2013 perspectief op mens & AI\",\"description\":\"Geen AI-verhaal. Een perspectiefverschuiving.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#\/schema\/person\/e1514689b7d0802459364ca0813bf2c9\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#\/schema\/person\/e1514689b7d0802459364ca0813bf2c9\",\"name\":\"Margot\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Margot-van-Brakel.svg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Margot-van-Brakel.svg\",\"width\":2547,\"height\":1094,\"caption\":\"Margot\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#\/schema\/person\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/margotvanbrakel\/\"],\"url\":\"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/author\/margot\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"AI als mens of de mens als machine? - Margot van Brakel – perspectief op mens & AI","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"AI als mens of de mens als machine? - Margot van Brakel – perspectief op mens & AI","og_description":"Mijn interesse in AI werd flink aangewakkerd toen ik jaren terug een boekje vond met de titel \u2018To be a machine\u2019. Een boekje van onderzoeksjournalist Mark O\u2019Connell. Gefascineerd las ik over zijn ontmoetingen met allerlei mensen die probeerden om onze menselijke kwaliteiten met machines te reproduceren. Over cyborgs, over cryonisme (het invriezen van mensen) en […]","og_url":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/","og_site_name":"Margot van Brakel – perspectief op mens & AI","article_published_time":"2026-01-09T11:42:48+00:00","article_modified_time":"2026-01-19T12:49:20+00:00","author":"Margot","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschreven door":"Margot","Geschatte leestijd":"3 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/"},"author":{"name":"Margot","@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#\/schema\/person\/e1514689b7d0802459364ca0813bf2c9"},"headline":"AI als mens of de mens als machine?","datePublished":"2026-01-09T11:42:48+00:00","dateModified":"2026-01-19T12:49:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/"},"wordCount":637,"publisher":{"@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#\/schema\/person\/e1514689b7d0802459364ca0813bf2c9"},"articleSection":["NE"],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/","url":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/","name":"AI als mens of de mens als machine? - Margot van Brakel – perspectief op mens & AI","isPartOf":{"@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#website"},"datePublished":"2026-01-09T11:42:48+00:00","dateModified":"2026-01-19T12:49:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/ai-als-mens-of-de-mens-als-machine\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"AI als mens of de mens als machine?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#website","url":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/","name":"Margot van Brakel \u2013 perspectief op mens & AI","description":"Geen AI-verhaal. Een perspectiefverschuiving.","publisher":{"@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#\/schema\/person\/e1514689b7d0802459364ca0813bf2c9"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#\/schema\/person\/e1514689b7d0802459364ca0813bf2c9","name":"Margot","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Margot-van-Brakel.svg","contentUrl":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Margot-van-Brakel.svg","width":2547,"height":1094,"caption":"Margot"},"logo":{"@id":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/#\/schema\/person\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/in\/margotvanbrakel\/"],"url":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/author\/margot\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2230"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2231,"href":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2230\/revisions\/2231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/margotvanbrakel.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}